Từ 14/8/2026: 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu bắt buộc làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập

Ngày 29/6/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ký ban hành Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg về Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Theo Danh mục kèm theo Quyết định, từ ngày 14/8/2026, 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu sẽ phải thực hiện thủ tục hải quan ngay tại cửa khẩu nhập, trừ những trường hợp được lựa chọn địa điểm khác theo quy định. Chính sách mới góp phần tăng cường kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo sự thống nhất trong quá trình thông quan.

Dưới đây là những nội dung doanh nghiệp nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý.

1. Quy định mới về địa điểm làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 14/8/2026, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục nhập khẩu hàng hóa thuộc Danh mục; cơ quan, công chức hải quan và các bên liên quan. Tùy phương thức vận tải, cửa khẩu nhập có thể là cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt liên vận quốc tế hoặc cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính nơi hàng hóa đi vào Việt Nam.

Việc xác định rõ địa điểm làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập giúp tăng khả năng kiểm tra nguồn gốc, kiểm soát hàng hóa có rủi ro và hạn chế việc vận chuyển hàng vào nội địa trước khi hoàn tất thủ tục. Quyết định mới đồng thời thay thế Quyết định số 23/2019/QĐ-TTg từ thời điểm có hiệu lực.

1.1 Tác động của quy định mới đến hoạt động xuất nhập khẩu

Ở chiều tích cực, Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg giúp hoạt động nhập khẩu minh bạch hơn, tăng hiệu quả quản lý rủi ro và hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa. Việc tập trung một số nhóm hàng tại cửa khẩu nhập cũng có thể góp phần hạn chế gian lận thương mại, đồng thời tăng tính đồng bộ giữa thủ tục hải quan và quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh thời gian làm thủ tục, kế hoạch vận chuyển và địa điểm giao nhận. Những lô hàng cần kiểm tra thực tế hoặc kiểm tra chuyên ngành có khả năng phát sinh thời gian chờ tại cửa khẩu. Vì vậy, doanh nghiệp nên bố trí nhân sự khai báo phù hợp, kiểm tra hồ sơ trước khi hàng đến và dự trù thời gian, chi phí logistics trong từng phương án nhập khẩu.

2. Danh sách 12 nhóm hàng hóa phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập

Phụ lục của Quyết định 31/2026/QĐ-TTg được xây dựng trên cơ sở Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Doanh nghiệp cần đối chiếu đồng thời tên hàng, đặc tính kỹ thuật và mã HS khi xác định hàng hóa có thuộc diện điều chỉnh hay không.

Dưới đây bảng danh sách của 12 nhóm hàng hóa gồm:

Theo hướng dẫn sử dụng Danh mục tại phần Phụ lục đính kèm Quyết định, trường hợp chỉ liệt kê mã 4 số thì toàn bộ mã 8 số thuộc nhóm đó được áp dụng; trường hợp liệt kê mã 6 số thì áp dụng cho toàn bộ mã 8 số thuộc phân nhóm; nếu đã ghi cụ thể đến mã 8 số thì chỉ mã đó được áp dụng.

Đáng chú ý, nếu một lô hàng có cả hàng thuộc Danh mục và hàng không thuộc Danh mục nhưng sử dụng chung vận đơn, toàn bộ lô hàng phải làm thủ tục tại hải quan cửa khẩu nhập.

Quyết định vẫn cho phép người khai hải quan lựa chọn địa điểm ngoài cửa khẩu trong một số trường hợp, chẳng hạn hàng phục vụ xây dựng nhà máy, gia công, sản xuất xuất khẩu, hàng đưa vào khu phi thuế quan hoặc kho ngoại quan, hàng cứu trợ khẩn cấp, hàng gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh và một số trường hợp cụ thể khác. Doanh nghiệp có thể xem chi tiết tại khoản 3 Điều 3 Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg.

3. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi quy định có hiệu lực?

Trước ngày 14/8/2026, doanh nghiệp nhập khẩu nên rà soát toàn bộ danh mục mặt hàng, mã HS và mục đích sử dụng để xác định chính xác hàng hóa có thuộc diện phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập hay không. Một số công việc cần ưu tiên gồm:

• Kiểm tra tên hàng, mã HS và thông số kỹ thuật theo Phụ lục của Quyết định.
• Theo dõi các danh mục chuyên ngành và cảnh báo dịch bệnh đang có hiệu lực.
• Điều chỉnh tuyến vận chuyển, địa điểm dỡ hàng và kế hoạch giao nhận.
• Chuẩn bị đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, vận đơn, giấy phép và hồ sơ kiểm tra chuyên ngành trước khi hàng đến.
• Trao đổi sớm với đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan để thống nhất phương án khai báo.
• Cập nhật quy trình nội bộ, phân công nhân sự và kiểm soát thời hạn xử lý hồ sơ.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai địa điểm khai báo, chậm thông quan và các khoản chi phí lưu container, lưu kho hoặc lưu bãi.

Tổng kết lại, Từ ngày 14/8/2026, 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập theo Quyết định 31/2026/QĐ-TTg, trừ các trường hợp được lựa chọn địa điểm khác. Doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi Danh mục hàng hóa nhập khẩu, kiểm tra mã HS và chủ động điều chỉnh kế hoạch logistics. Việc chuẩn bị hồ sơ, nhân sự và phương án khai báo từ sớm sẽ giúp hạn chế nguy cơ chậm thông quan, sai địa điểm làm thủ tục và phát sinh chi phí trong quá trình nhập khẩu.

Nếu doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm hải quan điện tử ECUS, hãy thường xuyên cập nhật quy định mới và phiên bản phần mềm để bảo đảm việc khai báo, thông quan được thực hiện đúng quy định, nhanh chóng và thuận tiện.

Doanh nghiệp cần hỗ trợ kỹ thuật phần mềm ECUS vui lòng liên hệ Tổng đài Trung tâm HTKH 24/7:

• Khu vực miền Bắc: 1900 4767
• Khu vực miền Trung - miền Nam: 1900 4768

Hoặc tham gia Zalo Cộng đồng TSD: Hỗ trợ PM HQĐT ECUS 3. https://zalo.me/g/piezng9pxqocm9e40ask

Tài Phạm