Hàng nhập khẩu có ký hiệu ® nhưng chưa được bảo hộ tại Việt Nam có bị coi là hàng giả không?

Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu gặp vướng mắc khi hàng hóa, bao bì hoặc nhãn sản phẩm có ký hiệu ®, trong khi nhãn hiệu tương ứng chưa được bảo hộ tại Việt Nam. Doanh nghiệp thường lo ngại lô hàng sẽ bị cơ quan hải quan xác định là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, dẫn đến kéo dài thời gian làm thủ tục hoặc ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh.

Để thống nhất cách xử lý, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 20601/CHQ-GSQL ngày 19/8/2026, hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực về hàng hóa nhập khẩu có ký hiệu ®.

1. Hàng nhập khẩu có ký hiệu ® là gì?

Trong phạm vi Công văn số 20601/CHQ-GSQL, hàng nhập khẩu có ký hiệu ® là hàng hóa mà ký hiệu này được thể hiện trên hàng hóa, bao bì hoặc nhãn sản phẩm.

Theo quy định được Cục Hải quan viện dẫn, ký hiệu ® được xem là một chỉ dẫn về việc nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam. Vì vậy, nếu nhãn hiệu chưa được hoặc không được bảo hộ tại Việt Nam, việc sử dụng ký hiệu ® có thể khiến người tiếp nhận thông tin hiểu sai về tình trạng pháp lý của nhãn hiệu.

Trường hợp hàng hóa hoặc bao bì có ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, doanh nghiệp cần bổ sung trên nhãn phụ thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ. Nội dung bổ sung phải chính xác, không làm hiểu sai nội dung trên nhãn gốc, đồng thời phản ánh đúng bản chất và nguồn gốc của hàng hóa.

2. Hàng nhập khẩu có ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ có bị coi là hàng giả không?

Căn cứ theo Công văn số 20601/CHQ-GSQL, cơ quan hải quan không mặc nhiên xác định hàng hóa nhập khẩu là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu chỉ vì:

• Hàng hóa hoặc bao bì có gắn ký hiệu ®;
• và, Nhãn hiệu trên hàng hóa, bao bì chưa được bảo hộ tại Việt Nam.

→ Như vậy, việc xuất hiện ký hiệu ® không đồng nghĩa lô hàng đương nhiên bị coi là hàng giả.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phân biệt giữa hai vấn đề:

• 1/ Xác định hàng hóa giả mạo nhãn hiệu;
• 2/ Sử dụng chỉ dẫn có thể gây hiểu sai về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

Theo Công văn, việc sử dụng ký hiệu ® có thể được hiểu là chỉ dẫn rằng nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam. Nếu nhãn hiệu chưa được bảo hộ nhưng hàng hóa, bao bì vẫn sử dụng ký hiệu này mà không có thông tin làm rõ, nội dung thể hiện có thể gây hiểu sai về tình trạng pháp lý của nhãn hiệu.

Trường hợp hàng hóa, bao bì, bao gồm cả nhãn phụ của hàng nhập khẩu, cung cấp thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam thì không bị coi là hành vi chỉ dẫn sai theo quy định được Công văn viện dẫn.

3. Hướng dẫn xử lý hàng hóa nhập khẩu có ký hiệu ® trên hàng hóa, bao bì hoặc nhãn sản phẩm

1/ Cơ quan Hải quan lưu ý đến Doanh nghiệp: Có ký hiệu ® không đồng nghĩa với hàng giả

Công văn số 20601/CHQ-GSQL xác định rõ cơ quan hải quan không chỉ dựa vào ký hiệu ® và việc nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam để kết luận hàng hóa nhập khẩu là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu.

Việc xem xét lô hàng cần được thực hiện trên cơ sở hồ sơ, tình trạng thực tế của hàng hóa và các quy định có liên quan. Do đó, doanh nghiệp không nên hiểu rằng mọi sản phẩm nhập khẩu có ký hiệu ® đều bị từ chối thông quan hoặc bị xử lý như hàng giả.

Dù vậy, ký hiệu ® trên hàng hóa hoặc bao bì vẫn cần được xử lý phù hợp nếu nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, nhằm tránh gây hiểu sai cho người tiêu dùng về tình trạng bảo hộ.

2/ Về việc ghi nhãn hàng hóa

Theo Công văn, trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường, hàng hóa nhập khẩu phải thực hiện ghi nhãn theo quy định pháp luật. Hình thức ghi nhãn có thể bao gồm:

• Ghi nhãn bằng hình thức vật lý;
• Nhãn điện tử;
• Hộ chiếu số của sản phẩm;
• Thể hiện thông tin về mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Đối với nhãn phụ, nội dung phải dịch sang tiếng Việt từ các nội dung bắt buộc trên nhãn gốc và bổ sung những nội dung bắt buộc còn thiếu theo tính chất của hàng hóa.

Tổ chức, cá nhân thực hiện ghi nhãn phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của thông tin. Nội dung trên nhãn phụ, kể cả phần được bổ sung, không được làm hiểu sai nội dung của nhãn gốc và phải phản ánh đúng bản chất, nguồn gốc của hàng hóa.

Với hàng hóa có ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, nhãn phụ phải bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ của nhãn hiệu tại Việt Nam.

Đọc thêm: Quy định về nhãn mác hàng hóa nhập khẩu

3.1 Hải quan xử lý như thế nào trong quá trình làm thủ tục?

Khi hàng hóa hoặc bao bì nhập khẩu có ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, người khai hải quan cần cam kết bằng văn bản với cơ quan hải quan về việc:

• Gắn nhãn phụ trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm theo quy định;
• Bổ sung chỉ dẫn thể hiện trung thực tình trạng bảo hộ của nhãn hiệu tại Việt Nam.

Cơ quan hải quan sẽ kiểm tra văn bản cam kết của người khai hải quan. Nếu lô hàng không có vi phạm nào khác theo quy định, cơ quan hải quan thực hiện thủ tục thông quan.

Như vậy, doanh nghiệp sẽ phải chủ động chuẩn bị phương án ghi nhãn và văn bản cam kết, thay vì chỉ giải trình rằng ký hiệu ® đã được nhà sản xuất nước ngoài in sẵn trên sản phẩm.

3.2 Quy trình xử lý dành cho doanh nghiệp nhập khẩu

Doanh nghiệp có thể thực hiện theo trình tự 7 bước như sau:

Bước 1: Kiểm tra tình trạng bảo hộ của nhãn hiệu tại Việt Nam

Xác định nhãn hiệu xuất hiện cùng ký hiệu ® trên hàng hóa, bao bì hoặc nhãn sản phẩm đã được bảo hộ tại Việt Nam hay chưa?

Xem thêm: Hướng dẫn tra cứu hàng hóa đã đăng ký sở hữu trí tuệ (SHTT) hay chưa?

Bước 2: Rà soát hàng hóa và bao bì nhập khẩu

Kiểm tra vị trí thể hiện ký hiệu ® trên nhãn gốc, hàng hóa và bao bì thương phẩm để xác định nội dung cần được làm rõ trên nhãn phụ.

Bước 3: Chuẩn bị nội dung nhãn phụ

Nếu nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, doanh nghiệp chuẩn bị nhãn phụ có chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ. Nội dung bổ sung không được làm hiểu sai nhãn gốc và phải phản ánh đúng bản chất, nguồn gốc hàng hóa.

Bước 4: Lập văn bản cam kết với cơ quan hải quan

Người khai hải quan cam kết bằng văn bản về việc gắn nhãn phụ trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm theo quy định, trong đó bổ sung thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

Bước 5: Nộp cam kết và phối hợp kiểm tra

Doanh nghiệp cung cấp văn bản cam kết để cơ quan hải quan kiểm tra trong quá trình giải quyết thủ tục cho lô hàng.

Bước 6: Thực hiện ghi nhãn trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông

Doanh nghiệp gắn nhãn phụ đúng nội dung đã cam kết và bảo đảm hàng hóa đáp ứng yêu cầu ghi nhãn trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.

Bước 7: Hoàn tất thủ tục thông quan

Nếu cơ quan hải quan kiểm tra văn bản cam kết và không phát hiện vi phạm khác đối với lô hàng, hàng hóa được thực hiện thủ tục thông quan theo quy định.

Để thực hiện thủ tục thuận lợi, doanh nghiệp cần cam kết bằng văn bản về việc gắn nhãn phụ, bổ sung thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam và bảo đảm tuân thủ các yêu cầu ghi nhãn trước khi đưa hàng hóa ra thị trường.

Bên cạnh việc kiểm tra nhãn và chuẩn bị hồ sơ cam kết, doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm hải quan điện tử ECUS để hỗ trợ lập, quản lý và truyền tờ khai hải quan điện tử, góp phần chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ cho các lô hàng nhập khẩu.

Tài Phạm