Lệnh phiếu (Promissory note) trong thanh toán quốc tế là gì?

Lệnh phiếu (Promissory Note) là chứng từ thể hiện cam kết trả tiền của người phát hành đối với người thụ hưởng trong một thời hạn xác định. Vậy Lệnh phiếu là gì, có đặc điểm ra sao và gồm những nội dung nào? Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lưu ý gì khi sử dụng Lệnh phiếu? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Lệnh phiếu là gì?

Lệnh phiếu (Promissory Note) là một cam kết trả tiền vô điều kiện do người lập phiếu phát hành, cam kết sẽ thanh toán một số tiền nhất định vào một thời điểm xác định trong tương lai cho người thụ hưởng hoặc theo yêu cầu của người thụ hưởng.

Hiểu đơn giản, đây là một văn bản xác nhận nghĩa vụ trả nợ của người phát hành đối với người nhận tiền được chỉ định trên chứng từ.

Khác với hối phiếu đòi nợ, Lệnh phiếu không phải là yêu cầu thanh toán mà là cam kết thanh toán của chính người phát hành.

Trong Lệnh phiếu:

• Người lập phiếu là người phát hành chứng từ và có nghĩa vụ thanh toán
• Người thụ hưởng là người được nhận khoản tiền ghi trên chứng từ

Ngược lại, ở hối phiếu đòi nợ, người ký phát là người yêu cầu một bên khác thực hiện thanh toán. Lệnh phiếu thường được sử dụng trong các giao dịch mua bán trả chậm, tín dụng thương mại hoặc các hoạt động thanh toán quốc tế có thời hạn.

2. Đặc điểm của Lệnh phiếu

Lệnh phiếu có một số đặc điểm quan trọng dưới đây.

• Người phát hành là người có nghĩa vụ thanh toán

Trong Lệnh phiếu, người lập phiếu đồng thời là người có trách nhiệm thanh toán khoản tiền ghi trên chứng từ khi đến hạn. Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa Lệnh phiếu và hối phiếu đòi nợ.

• Là cam kết trả tiền vô điều kiện

Lệnh phiếu là văn bản thể hiện cam kết thanh toán vô điều kiện của người phát hành đối với người thụ hưởng. Người phát hành có trách nhiệm thanh toán đúng số tiền đã cam kết theo thời hạn quy định trên chứng từ.

• Có thể được bảo lãnh thanh toán

Để tăng mức độ an toàn trong giao dịch quốc tế, Lệnh phiếu thường được bên thứ ba hoặc ngân hàng bảo lãnh thanh toán. Việc có bảo lãnh giúp người thụ hưởng yên tâm hơn trong trường hợp người phát hành gặp khó khăn tài chính hoặc không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

• Là công cụ hứa trả tiền của con nợ

Lệnh phiếu được xem là công cụ hứa trả tiền do con nợ phát hành để cam kết thanh toán cho chủ nợ. Chính vì vậy, chứng từ này thường được sử dụng trong các giao dịch tín dụng thương mại hoặc mua bán trả chậm giữa các bên.

3. Nội dung của Lệnh phiếu

Để có giá trị pháp lý và được chấp nhận trong thanh toán quốc tế, Lệnh phiếu cần thể hiện đầy đủ các nội dung quan trọng dưới đây.

• Tiêu đề “Lệnh phiếu - Promissory Note”

Ở mặt trước chứng từ cần ghi rõ tiêu đề “Lệnh phiếu” hoặc “Hối phiếu nhận nợ”. Đây là căn cứ để xác định tính chất pháp lý của chứng từ.

• Cam kết trả một số tiền nhất định vô điều kiện

Lệnh phiếu cần ghi rõ nội dung cam kết thanh toán vô điều kiện của người phát hành.

Số tiền thanh toán phải được thể hiện rõ ràng bằng số và bằng chữ. Trong trường hợp số tiền bằng chữ và bằng số có sự khác nhau thì số tiền ghi bằng chữ sẽ có giá trị thanh toán. Nếu số tiền được ghi nhiều lần nhưng có sự khác nhau thì số tiền nhỏ nhất ghi bằng chữ sẽ được áp dụng.

• Địa điểm thanh toán

Chứng từ cần ghi rõ nơi thực hiện thanh toán. Trường hợp trên Lệnh phiếu không ghi địa điểm thanh toán thì địa chỉ của người phát hành được xem là địa điểm thanh toán.

• Thời hạn thanh toán

Lệnh phiếu cần thể hiện rõ thời điểm thanh toán như:

• Thanh toán ngay khi xuất trình
• Thanh toán vào ngày xác định
• Thanh toán sau một khoảng thời gian nhất định

Việc quy định rõ thời hạn thanh toán giúp hạn chế tranh chấp giữa các bên.

• Thông tin người thụ hưởng

Lệnh phiếu cần ghi rõ:

• Tên cá nhân hoặc tổ chức thụ hưởng
• Người được chỉ định nhận tiền
• Người cầm giữ hợp pháp chứng từ

Đây là căn cứ xác định chủ thể có quyền nhận thanh toán.

• Thông tin người phát hành

Người phát hành cần ghi đầy đủ các thông tin như:

• Tên cá nhân hoặc doanh nghiệp
• Địa chỉ
• Chữ ký
• Ngày phát hành
• Địa điểm phát hành

Nếu không ghi địa điểm phát hành thì địa chỉ của người phát hành sẽ được xem là nơi phát hành lệnh phiếu.

4. Một số lưu ý khi sử dụng lệnh phiếu

Trong quá trình lập và sử dụng Lệnh phiếu, doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề quan trọng dưới đây.

• Thiếu nội dung bắt buộc có thể làm chứng từ mất giá trị

Lệnh phiếu cần thể hiện đầy đủ các nội dung quan trọng theo quy định.

Nếu thiếu các thông tin bắt buộc, chứng từ có thể không còn giá trị pháp lý hoặc gây khó khăn trong quá trình thanh toán.

• Có thể sử dụng tờ phụ đính kèm

Trong trường hợp không đủ chỗ để ghi toàn bộ nội dung trên chứng từ, các bên có thể sử dụng thêm tờ phụ đính kèm.

Tờ phụ thường dùng để thể hiện:

+) Nội dung bảo lãnh

+) Chuyển nhượng

+) Cầm cố

+) Nhờ thu

• Việc thanh toán được xem là hoàn thành trong một số trường hợp

Việc thanh toán Lệnh phiếu được xem là hoàn thành khi:

• Người phát hành đã thanh toán đầy đủ số tiền ghi trên chứng từ cho người thụ hưởng
• Người thụ hưởng hủy bỏ Lệnh phiếu
• Người phát hành đồng thời trở thành người thụ hưởng vào hoặc sau ngày đến hạn thanh toán

5. Phân biệt lệnh phiếu và hối phiếu đòi nợ

Lệnh phiếu và hối phiếu đòi nợ đều là công cụ thanh toán trong thương mại quốc tế nhưng có bản chất khác nhau.

Điểm khác biệt lớn nhất là lệnh phiếu thể hiện lời hứa thanh toán của người phát hành, còn hối phiếu đòi nợ là yêu cầu thanh toán đối với một bên khác.

Lệnh phiếu là một công cụ thanh toán quan trọng trong hoạt động thương mại và thanh toán quốc tế. Đây là chứng từ thể hiện cam kết trả tiền vô điều kiện của người phát hành đối với người thụ hưởng theo thời hạn đã xác định. Việc hiểu rõ đặc điểm, nội dung và cách sử dụng Lệnh phiếu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong quá trình giao dịch quốc tế, đồng thời đảm bảo hoạt động thanh toán diễn ra minh bạch và hiệu quả hơn.

Nguyệt Nga